"Esaretin Bedeli" Nedir???

Bir sinemaseverin başına gelebilecek en kötü şey nedir? Ne olabilir? Ben söyleyeyim. Film izlemeye "Dünyanın En İyi Filmi"ni izlemek başlamasıdır. Neden mi? Çünkü artık daha sonra izlediği tüm filmlerde aynı tadı arar. Ama asla bulamaz.

İşte benim başıma bu geldi. 1994 yapımı Esaretin Bedeli (Shawshank Redemption), ben daha 13 yaşındayken televizyonda bilinçli olarak izlediğim ilk filmdi. O zamanlar gazeteler tv rehberleri verirlerdi. Haftalık yayınlar tek tek saat saat orada yazardı. Ben de rehbere baktım ve "Aaa akşama bir film varmış, izleyeyim bari dedim." Akşam olunca ailecek oturup filmi izledik. Sonra ne mi oldu? Sonra ben üç gün kendimi Andy Duphresne zannettim. Nereden geldiğimi anlayamadım. Tıpkı Andy'nin hücre cezası alıp içeride (yani beyninde) Mozart dinlediği gibi ben de beynimde Andy'yi oynadım. Rüyalarımda Andy'ydim. Bir kaç gün Andy gibi az ve öz konuştum, çünkü kafam doluydu. Tıpkı Andy gibi. Sonra yavaş yavaş travmayı atlattım, depresyondan çıktım.

Şikayetçi değildim. Sinemaseverlik bana babadan miras bir hobiydi. Babam gibi ben de film izlemeyi çok seven, çok da film izleyen biriydim. Ama bu filmin bendeki etkisi, beni bir film tiryakisine dönüştürmesi oldu. Zira ben artık hep o tadı aradım (hiç bulamadım, o ayrı konu). Yine de şikayetçi değilim. Çünkü benim için esaretin bedeli budur.

Hayata İyi Seyirler...

"Kes Kel Alaka" Film İsimleri Hiç Yakışıyor mu???

Şahsen ben bir İngilizce Öğretmeniyim. Üniversitede “Çeviri” dersimizin öğretmeni, bize çeviri yapmanın püf noktasını söylemişti: “Çeviri kadın gibidir. Güzeli sadık olmaz, sadığı güzel olmaz” demişti. Hocamı sevgiyle anıyorum.

Eskiden beri, izlediğim yabancı filmlerin isimlerinin Türkçe'ye tuhaf tuhaf çevrilmiş hallerine hastayımdır. Pek çok yerde buna benzer yazılar da görebilirsiniz. Koskoca filmlerin diyaloglarını tercüme eden, alt yazılar yazan ya da dublajlar yapan insanların, bu konudaki tutumlarına şaşırmamak elde değil.

Öyle isimlerle karşılaştım ki, neredeyse filmin sonunu söyleyecek. Mesela “Kaçış Planı” diye çevrilmiş olan “The Next Three Days”, aslında “Son Üç Gün” demek. Üstelik o son üç gün filmin kurgusunun mihenk noktası durumunda. Ama filmin konusunu söyleyip, işin bütün sürprizini kaçırdı.

Söylese iyi, bir de yanlış yönlendirenler var. Mesela, bir dükkanda rastladığım “Gladyatör” filminin CD kapağında ne yazıyordu biliyor musunuz? “Generalin İntikamı”. Hayretler içerisinde kalakalmıştım. Birincisi, “Gladiator” ü neden “Gladyatör” olarak yazıp geçmedi? İkincisi, zavallı Maximus'un gerçekten intikam aldığını mı zannediyordu? Zira Maximus, intikam alma peşinde değildi, sadece hayatta kalmaya çalışıyordu.

Siz sinema severlere bunlar gibi yüzlerce örnek verebilirim. Ama ilk aklıma gelenlerden bir kaçını sizlerle paylaşma imkanım var. Onları da müsadenizle sizinle paylaşmak istiyorum.

 

Shawshank Redemption                          Shawshank Kefareti                     Esaretin Bedeli

The Town                                                  Kasaba                                            Hırsızlar Şehri

Cast Away                                                 Issız Ada Mahkumu                   Yeni Hayat                      

Quiz Show                                                 Bilgi Yarışması                                  Şike

Horrible Bosses                                        Korkunç Patronlar          Patrondan Kurtulma Sanatı

Changing Lanes                                       Şeritleri Değiştirmek                  Çarpışma

The Statement                                          Tutanak                                    İnsanlık Suçu

The Expendables                                     Gözden Çıkarılanlar           Cehennem Melekleri

Crank                                                       Dengesiz                                           Tetikçi

Awake                                                       Uyanık                                             Anestezi

Autopsy                                                     Otopsi                                              Kadavra

Eternal Sunshine of the Spotless Mind  Kusursuz Dimağın Sonsuz Gün Işığı     Sil Baştan

Safe House                                               Güvenli Ev (Kasa Ev)                  Düşmanı Korkuturken

Mission: Impossible                                Görev: İmkansız                         Görevimiz: Tehlike

Far From Home                                      Evden Uzakta                          Sarı Köpeğin Serüvenleri   

 

Ve daha sayısız örnek...

 

Siz de bu konudan rahatsızsanız, bildiğiniz bu tür komik ya da tuhaf çeviriler varsa lütfen yazın. Belki tercümanlar (ya da o isimleri her kim koyuyorsa) sesimizi duyarlar ve daha “sadık” çeviriler yaparlar.

Hayata İyi Seyirler...